Operacja palca młotkowatego

Operacja palca młotkowatego

Palec młotkowaty to jedna z deformacji, spotykana najczęściej w obrębie drugiego i trzeciego palca stopy. Wyróżnia się również palce szponiaste i młoteczkowate. Operacja palca młotkowatego jest często wykonywana łącznie z zabiegiem korekcyjnym palucha koślawego.

Problemy związane z deformacjami palców stóp

Palec młotkowaty cechuje przeprost w stawie śródstopno-paliczkowym – palec jest uniesiony w górę, co powoduje bolesny konflikt grzbietu palca z obuwiem. Od strony podeszwowej mogą pojawiać się bolesne modzele związane ze zwiększonym dociskiem głowy kości śródstopia do podłoża. Niekorzystne zmiany związane z deformacjami palców to:

• dysbalans mięśniowy między zginaczami a prostownikami palców,
• niestabilność stawu śródstopno-paliczkowego z dogrzbietowym podwichnięciem paliczka bliższego – wskutek niewydolności płytki podeszwowej oraz więzadeł pobocznych
• ewentualne nachodzenie palca II na paluch koślawy (crossover toe),
• utrwalenie deformacji w zaawansowanym stadium – manualnie nie da się wyprostować palca.

Cele zabiegu operacji palca młotkowatego

Cele zależą od indywidualnych uwarunkowań, stopnia zaawansowania deformacji, stopnia korektywności oraz schorzeń współistniejących. Najczęstsze cele, które chcemy osiągnąć to:

• dekompresja stawu śródstopno-paliczkowego (MTP, metatarsophalangeal joint),
• przywrócenie równowagi sił tkanek miękkich działających na palec,
• poprawa wydolności płytki podeszwowej,
• przywrócenie osi palca w deformacjach utrwalonych.

Efektem zabiegu ma być uzyskanie stabilnej korekcji – tj. wyprostowanego palca w ułożeniu niepowodującym konfliktu z obuwiem oraz poprawa rozkładu nacisków na podeszwowej stronie przodostopia.

Operacja palca młotkowatego – na czym polega?

Przykładowe procedury operacyjne korekcji palca młotkowatego mogą obejmować:

• osteotomię skracającą kość śródstopia, powodującą odbarczenie stawu MTP – osteotomia Weila lub osteotomia DMMO;
• uwolnienie torebki stawu śródstopno-paliczkowego i/lub międzypaliczkowego dalszego od strony grzbietowej,
• uwolnienie ścięgien mięśni prostowników (możliwe wykonanie metodą małoinwazyjną),
• małoinwazyjna przezskórna tenotomia zginaczy i tkanek miękkich, z możliwą stabilizacją drutami Kirschnera;
• przeniesienie ścięgna zginacza długiego palucha na prostowniki (na otwarto);
• rekonstrukcja płytki podeszwowej;

W przypadku utrwalonej deformacji palca młotkowatego konieczne może się okazać wykonanie:

• osteotomie klinowe paliczków celem uzyskania płaskiego ułożenia palca na podłożu,
• osteotomia podstawna paliczka bliższego ze stabilizacją szwem kostnym (możliwe wycięcie klina celem korekcji ustawienia palca nachodzącego – krzyżującego się z paluchem koślawym – crossover toe);
• artrodeza (usztywnienie) stawów międzypaliczkowych;
• bardzo rzadko – resekcja części bliższych paliczków podstawnych – w przypadku znacznych zniekształceń palców w reumatoidalnym zapaleniu stawów.

Korekcja palca młotkowatego – jakie efekty?

Oś palca oraz stabilność w stawie MTP ulega poprawie. Po operacji wyprostowany palec może swobodnie mieścić się w obuwiu o standardowej objętości. Wskutek tego znika problem bolesnych otarć i odcisków na grzbiecie palca. Jeśli jednocześnie wykonano procedurę skracania kości śródstopia (osteotomię Weila lub DMMO), efektem operacji będzie niwelacja bólu podeszwy przodostopia.

Puchnięcie i sztywność palca po operacji – czy jest to normalne?

Palec może być lekko spuchnięty nawet do 3 miesięcy po zabiegu. Możliwe są zaburzenia czucia w obrębie operowanego palca.

W przypadku konieczności usztywnienia palca, pozostaje on nieruchomy w obrębie stawów międzypaliczkowych. Nie powoduje to jednak żadnych trudności w chodzeniu.