Małoinwazyjne szycie ścięgna Achillesa

Operacyjne szycie zerwanego ścięgna Achillesa umożliwia wygojenie się ścięgna w odpowiedniej integralności i długości umożliwiającej powrót do normalnego funkcjonowania oraz aktywności sportowej.  Małoinwazyjne przezskórne techniki szycia ścięgna Achillesa są wykonywane przez coraz większą liczbę ortopedów. Warunkiem sukcesu operacji jest biegłość w małoinwazyjnych metodach operacyjnych oraz dobrze przeprowadzona kwalifikacja do zabiegu.

Metody leczenia zerwanego ścięgna Achillesa

Zerwane ścięgno Achillesa może być leczone zachowawczo (unieruchomienie stawu skokowego w zbliżeniu kikutów ścięgna do czasu wygojenia) lub operacyjnie. Metody operacyjne obejmują:

• małoinwazyjne techniki szycia ścięgna Achillesa – ograniczające rozległość dostępu operacyjnego (wykonuje się niewielkie nacięcia),
• klasyczne szycie ścięgna Achillesa na otwarto – wymagające wykonania dłuższego cięcia.

Wybór metody leczenia może zależeć od:

• wieku i poziomu aktywności fizycznej pacjenta,
• chorób współistniejących pacjenta, np. schorzeń powodujących zaburzenia ukrwienia kończyn,
• doświadczenia ortopedy w określonych technikach operacyjnych,
• umiejscowienia zerwania ścięgna (insercyjne / nieinsercyjne),
• urazów współtowarzyszących w okolicy stawu skokowego i stopy,
• czasu jaki upłynął od zerwania ścięgna.

Operacyjne zszycie ścięgna Achillesa powinno zostać wykonane jak najszybciej po urazie – najlepiej do 6 godzin, w granicach do 10 dni. W późniejszym okresie wzrasta ryzyko obkurczenia się mięśnia trójgłowego łydki i zbyt dużego oddalenia się od siebie kikutów ścięgna, co utrudnia skuteczne odtworzenie jego długości.

Zalety technik małoinwazyjnych:

• mniejsze ryzyko infekcji rany,
• ograniczenie zrostów międzytkankowych zaburzających ślizg ścięgna,
• mniejsze ryzyko tworzenia hipertroficznych blizn,
• niższy poziom dolegliwości bólowych po zabiegu,
• lepsza tolerancja rehabilitacji wprowadzanej w okresie pooperacyjnym.

Strategie chroniące nerw łydkowy

Z uwagi na fakt, że szycie ścięgna Achillesa metodą małoinwazyjną odbywa się bez bezpośredniej kontroli wzroku, ryzyko uszkodzenia nerwu łydkowego przebiegającego z boku ścięgna Achillesa może być większe niż w zabiegach wykonywanych na otwarto. Aby zapewnić maksymalne bezpieczeństwo, niektórzy ortopedzi wykorzystują artroskop czyli miniaturową kamerę wprowadzaną w okolicę Achillesa przez niewielkie nacięcie w skórze. Szyte tkanki są widoczne na bieżąco na ekranie monitora, dzięki czemu ryzyko uszkodzenia nerwu łydkowego zostaje zniwelowane.

Rehabilitacja po operacyjnym szyciu ścięgna Achillesa

Po operacji pacjent powinien regularnie uczestniczyć w kilkumiesięcznej rehabilitacji, która stopniowo przygotuje zszyte ścięgno do podejmowania coraz większych obciążeń. Celem fizjoterapii po szyciu ścięgna Achillesa będzie:

• ułatwienie gojenia się tkanek,
• zmniejszenie ryzyka powstawania zrostów ograniczających ślizg ścięgna,
• zapobieganie nadmiernemu osłabieniu mięśnia trójgłowego łydki,
• reedukacja chodu,
• szybki powrót do codziennej aktywności,
• powrót do sportu,
• zmniejszenie ryzyka powtórnego zerwania ścięgna Achillesa.

Etapy rehabilitacji po szyciu ścięgna Achillesa metodą PARS:

• 7-10 dzień po zabiegu – stabilizacja w zgięciu podeszwowym stopy (splint, szyna), elewacja kończyny,
• 10-14 dni – bierny ruch zgięcia grzbietowego do pozycji neutralnej,
• chód o kulach z częściowym obciążaniem kończyny, następnie od 5 tygodnia pełne obciążanie kończyny (lub w granicach tolerancji),
• do 8-9 tygodnia chodzenie w bucie typu Walker z podpiętkiem unoszącym piętę – wraz z postępem rehabilitacji stopniowe obniżanie wysokości podpiętka,
• 8-9 tydzień – możliwy początek użytkowania normalnego obuwia,
• 3 miesiąc – nacisk na wzmacnianie mięśnia trójgłowego łydki,
• 4 miesiąc – stopniowe wdrażanie elementów treningu sportowego pod nadzorem fizjoterapeuty,
• 6-7 miesiąc – pełne obciążenia treningowe, powrót do sportu zawodowego.

Do 4 miesiąca należy unikać dynamicznego agresywnego rozciągania ścięgna Achillesa.

—